Sang nhượng cửa hàng cũ cần kiểm tra gì trước ký

Sang nhượng cửa hàng cũ là cách mở cửa hàng nhanh nhất, vì mặt bằng, biển, khách quen đều có sẵn. Nhưng cái có sẵn cũng bao gồm cả nợ, cả hàng tồn ế, cả sổ sách viết bừa. Nhiều chủ cửa hàng mới nhận cửa hàng cũ xong một tháng mới biết mình gặp rắc rối từ đâu.

Việc đầu tiên là không vội đặt cọc. Cửa hàng nào bán rẻ cũng có lý do. Chủ cửa hàng cũ cần bán gấp vì chính họ đang gặp khó, hoặc họ muốn nghỉ, hoặc họ chuyển ngành. Lý do nào cũng được, nhưng phải hỏi cho biết.

Nhìn bên ngoài thì cửa hàng có vẻ ổn. Bên trong thì phải kiểm tra từng thứ. Không kiểm tra rồi nhận, mất tiền nhiều hơn giá cửa hàng.

Cửa hàng thu hút nên chủ yếu cũng phải có phần mềm quản lý bán hàng để theo dõi. Khi sang nhượng, hệ thống cũ có thể khác với cái bạn dùng. Cần hỏi kỹ xem dữ liệu cũ có mang theo được không, hay phải nhập tay lại từ đầu.

Kiểm tra giấy tờ trước tiên

Giấy tờ là thứ quan trọng nhất. Không có giấy tờ thì cửa hàng không phải của mình, hoặc mình không bán lại được.

Hỏi xem giấy đăng ký kinh doanh còn hiệu lực không. Có còn thời hạn không. Nhiều cửa hàng bán cho khách rồi quên gia hạn, giấy hết hạn mà bên trong vẫn bán. Mua lại giấy hết hạn thì tên mình không lên được.

Xem giấy đăng ký đứng tên ai. Nếu đứng tên chủ cửa hàng cũ thì cần có văn bản ủy quyền hoặc hợp đồng mua bán rõ ràng. Không có giấy tờ này thì sau đó tranh chấp thì mình khó giải thích.

Hỏi hợp đồng thuê mặt bằng còn bao lâu. Cửa hàng đang thuê mà hết hạn thì mình không yên tâm đầu tư. Nên xin xem hợp đồng, hoặc đàm phán với chủ nhà cho thuê tiếp. Chi tiết về cách đọc hợp đồng thuê có trong bài hợp đồng thuê mặt bằng cần đọc kỹ điều gì.

Xem có nợ điện nước không. Mặt bằng dùng nhiều điện nước, bên trước có thể bỏ bê. Nhận xong tháng đầu nhận hóa đơn lớn thì mới biết. Yêu cầu bên bán chuyển tên đăng ký điện nước sang mình, hoặc chấp nhận tháng đầu chịu rồi tính vào giá.

Kiểm tra hàng tồn trong cửa hàng

Hàng tồn là phần lớn giá trị cửa hàng, nhưng cũng là phần dễ bị sai lệch nhất. Hàng tồn trên sổ không khớp với hàng thật là chuyện thường.

Đếm hàng thật, đừng tin sổ. Đếm từng mã hàng, số lượng, giá vốn. Nhiều cửa hàng ghi sổ thiếu, ghi sai số lượng, hoặc ghi giá vốn cao lên để bán lại được giá cao hơn.

Kiểm tra hàng hết hạn. Cửa hàng tạp hóa, cửa hàng thực phẩm có nhiều hàng dễ hết hạn. Lấy hàng tồn sẽ kéo theo hàng sắp hết hạn. Hàng hết hạn bán ra bị phạt, tiền phạt nặng hơn giá trị hàng.

Hàng còn nguyên bao bì thì hỏi nhà cung cấp có nhận lại không. Có nơi nhận lại hàng còn hạn, giá bằng hoặc thấp hơn một chút. Có nơi không nhận, thì hàng nằm trong cửa hàng mình.

Xem hàng bị hư hỏng, mất mát không. Hàng ế, hàng bị dập, hàng đổi màu thì tính vào giá bán dưới thực giá. Nói rõ với bên bán là hàng hư bao nhiêu phần trăm, rồi trừ vào giá.

Kiểm tra nợ khách trả góp

Đây là chỗ nhiều người bỏ sót, rồi mới thấy khi ôm cửa hàng về. Khách trả góp họ tên trong sổ của cửa hàng. Nếu không xử lý, khách không trả thì mình gánh.

Yêu cầu bên bán liệt kê đầy đủ: ai đang trả góp, mua món gì, còn bao nhiêu kỳ, mỗi kỳ bao nhiêu tiền, tổng còn lại bao nhiêu. Có bảng tính chi tiết thì càng tốt.

Quyết định trước là mình gánh nợ đó hay không. Gánh thì cộng vào giá mua, mỗi tháng có tiền vào. Không gánh thì đàm phán bỏ luôn các khách đó, giá bán thấp hơn nhưng không có nợ kèm.

Nếu bên bán không chịu liệt kê, hoặc nói chung chung không đầy đủ, thì nên bỏ cửa hàng đó. Không có danh sách thì mình không biết mình gánh bao nhiêu.

Ngoài khách trả góp còn có khách nợ. Khách mua thiếu tiền, cửa hàng cho khách thiếu, rồi khách quên không trả. Sổ công nợ ghi lại, nhưng có khi bên bán không ghi đầy đủ.

Ngoài khách nợ, còn khoản nợ nhà cung cấp. Cửa hàng cũ có thể còn nợ tiền hàng, tiền vận chuyển. Nhà cung cấp họ ghi sổ nợ của mình, không ghi trong sổ của cửa hàng. Vào cửa hàng hỏi thật kỹ đã từng mua của nhà nào, còn nợ bao nhiêu.

Kiểm tra sổ sách của cửa hàng

Sổ sách nói lên nhiều hơn cửa hàng trông bên ngoài. Một cửa hàng mà sổ chi phí bừa bộn, sổ công nợ thiếu dòng, thì khó tin.

Xem sổ chi phí bao lâu. Ít nhất phải có sáu tháng gần nhất. Sổ chi phí sáu tháng cho biết cửa hàng ổn định hay không, chi phí tăng hay giảm dần.

Xem sổ bán hàng. Có ghi đầy đủ không, có cửa hàng nào ghi sơ sài không. Sổ bán hàng bừa bộn thì khó đối chiếu.

Xem sổ công nợ. Ai nợ bao nhiêu, nợ từ khi nào. Nợ lâu ngày thì khó thu, có khi thành nợ xấu, mình không nên gánh.

Xem tờ khai thuế bao lâu. Hóa đơn đầu vào, tờ khai, giấy nộp tiền. Cửa hàng có làm đúng không. Cách tính thuế cho cửa hàng nhỏ có trong bài thuế khoán hộ kinh doanh nhỏ.

Cửa hàng nào nợ thuế ba tháng, truy thu thuế bao nhiêu thì giá bán lại nhiều hơn. Yêu cầu bên bán dọn sạch nợ thuế trước khi bàn giao, có xác nhận bằng văn bản.

Ngoài thuế còn có phí hộ kinh doanh. Phí này nộp mỗi năm, cửa hàng nào cũng phải nộp. Nếu bên bán chưa nộp năm nay thì mình phải nộp thay, hoặc trừ vào giá. Hỏi rõ rồi ghi vào hợp đồng.

Hỏi về lý do bán

Chủ cửa hàng cũ là người cung cấp thông tin quan trọng nhất, và cũng là người có lý do nói đẹp nhất. Hỏi thẳng thì dễ có câu trả lời không thật, nhưng hỏi khéo thì nghe ra được.

Hỏi cửa hàng này bán được bao lâu rồi. Bán lâu thì có khách quen, nhưng cũng có thể có lý do lâu mới bán. Bán mới một năm mà ngay lập tức bán thì hỏi kỹ.

Hỏi tại sao bán. Câu trả lời "vì gia đình đi xa" nghe hợp lý, nhưng cũng là câu trả lời ai cũng nói. Hỏi tiếp lý do cụ thể hơn, như vậy mới biết có gì đó cần xử lý không.

Hỏi doanh thu tháng gần nhất bao nhiêu. Cửa hàng nói không có, hoặc nói bất thường, thì nên cẩn thận. Hỏi cả khách hàng bình thường bao nhiêu người vào mua, mày cũng thấy được.

Nhiều cửa hàng chủ cũ nhận tiền trả góp từ người mua, nhưng ký giấy ra tên cửa hàng. Khi người mua ngừng trả, bên tố cửa hàng. Nhận cửa hàng là nhận luôn nợ đó. Phải hỏi rõ rồi mới nhận.

Tính lại giá thật

Giá chủ cửa hàng cũ đưa ra thường là giá của họ muốn bán, không phải giá thị trường. Cần tính lại từ nhiều phía.

Giá hàng tồn tính theo đâu. Giá mua sỉ của bạn, không phải giá vốn bên bán ghi. Bên bán ghi giá vốn cao hơn thì bạn lỗi ngay khi bán lại. Hỏi giá mua sỉ hiện tại của mấy món chủ lực rồi ước tính lại.

Tiền thuê mặt bằng tính vào đâu. Một năm còn bao nhiêu tiền thuê. Cửa hàng có hợp đồng đã trả trước thì bạn mua cái gì, cái gì không. Phần đã trả trước thì giá bán phải trừ ra.

Nợ phải trả tính vào đâu. Tiền điện nước còn nợ, tiền thuê còn nợ, tiền nợ nhà cung cấp. Nợ nhiều thì giá bán phải trừ tương ứng.

Chi phí sửa chữa tính vào đâu. Cửa hàng cũ mấy năm rồi thì cần sửa. Sàn, điện, nước, máy lạnh. Vào cửa hàng xem thử, thấy chỗ nào hỏng thì ghi ra, trừ vào giá.

Khi tính xong mà thấy giá phải trừ nhiều hơn giá bán, thì nên bỏ. Sang nhượng cửa hàng mà phải bơm thêm tiền vào sửa chữa, tốn công sức loay hoay thì bỏ luôn cửa hàng đó.

Nguyên tắc khi giao dịch

Nên đặt cọc nhỏ thôi. Cọc vừa phải để bên bán yên tâm, vừa không để mình mất nhiều nếu họ không làm đúng. Cọc không nên quá năm phần trăm giá bán.

Chỉ đặt cọc sau khi kiểm tra xong. Kiểm tra xong thấy ổn thì đặt cọc trong ngày. Đặt cọc xong mới kiểm tra thì rủi ro.

Viết hợp đồng mua bán rõ ràng. Ghi đầy đủ những gì đã thỏa thuận: hàng tồn bao nhiêu, giá bao nhiêu, còn lại nợ gì, ai chịu. Không ghi rõ thì khi lệch cãi nhau không biết ai đúng.

Hẹn mốc bàn giao rõ ràng. Mấy giờ, ngày nào, ai đi cùng, bàn giao những gì. Đến ngày hẹn đi xem cửa hàng như thế nào, có khác lúc xem không.

Giữ lại bằng chứng. Chụp ảnh sổ sách, chụp ảnh hàng tồn, chụp ảnh đồng hồ điện nước. Có ảnh thì sau này có việc thì bàn được.

Lời khuyên cuối

Sang nhượng cửa hàng cũ là cách mở cửa hàng nhanh, nhưng rủi ro nằm ở chỗ không ai nói hết với bạn. Hàng tồn ai cũng báo là nhiều, sổ sách ai cũng bảo là gọn, nợ khách ai cũng bảo là không có.

Chỉ cần kiểm tra kỹ ba thứ: giấy tờ, hàng tồn, nợ. Ba thứ này quyết định bạn mua được cửa hàng hay mua một đống sự cũ.

Muốn biết sau khi nhận cửa hàng thì làm gì đầu tiên, xem bài tháng đầu mở cửa hàng cần làm gì. Có sẵn danh sách việc cần làm thì không bị bối rối.

Kiểm tra máy móc và thiết bị

Cửa hàng cũ có máy móc đi kèm, như máy tính tiền, máy in hóa đơn, tủ lạnh, máy lạnh. Nhiều người nhận cửa hàng xong mới biết máy không chạy, phải mua mới.

Kiểm tra máy tính tiền bật có lên không, in có ra giấy không. Máy hỏng thì phải sửa hoặc mua mới, giá máy không rẻ. Thử in vài hóa đơn mẫu xem rõ chữ không.

Kiểm tra tủ lạnh, máy lạnh còn lạnh không. Cửa hàng thực phẩm, cửa hàng đồ uống phụ thuộc nhiều vào tủ lạnh. Tủ hỏng thì hàng hỏng theo.

Kiểm tra điện trong cửa hàng. Bật hết đèn, quạt, máy lạnh xem có bị nhảy cầu dao không. Điện yếu thì phải sửa, sửa điện lúc đang bán thì khó.

Tính giá máy móc nào còn dùng được thì cộng vào giá mua. Máy nào hỏng thì không tính, không để bên bán nâng giá lên vì có máy trong cửa hàng.

Cần tư vấn theo ngành, gọi hotline/Zalo 0907.943.968.