Vốn ít nhập hàng gì bán chạy trước: chọn món khéo
Bạn có hai mươi triệu vốn, đứng trước nhà phân phối với danh sách hàng trăm món. Nhập món nào cũng có lý do: món này khách hay hỏi, món kia lợi nhuận cao, món nọ nhà phân phối giảm giá. Nhập xong về bán thì mới phát hiện nhiều món nằm im cả tháng, tiền bị đọng và khát tiền nhập thêm.
Đây là sai lầm phổ biến của cửa hàng vốn ít. Vốn ít không phải là yếu mà là phải chọn đúng. Bài này đưa ra cách chọn món nhập hàng để tiền quay nhanh và cửa hàng không khát vốn.
Vì sao vốn ít dễ bị đọng
Nguyên nhân thứ nhất là nhập theo cảm tính. Nhiều chủ cửa hàng nhập món mà mình thích hoặc thấy hay mà không dựa trên dữ liệu bán hàng thực tế. Món mình thích không phải món khách mua. Cảm tính làm vốn bị dàn ra nhiều món không bán được.
Nguyên nhân thứ hai là chạy theo khuyến mãi nhà phân phối. Nhà phân phối giảm giá hoặc tặng quà cho đơn nhập lớn khiến chủ cửa hàng mua nhiều hơn cần. Món nhập theo khuyến mãi thường là món khó bán, và số lượng lớn làm tiền bị đọng lâu. Khuyến mãi không phải lúc nào cũng tốt cho cửa hàng nhỏ.
Nguyên nhân thứ ba là nhập món giá trị cao vòng quay chậm. Món lợi nhuận lớn nhưng bán chậm làm vốn nằm im cả tháng. Vốn ít mà bị đọng thì không có tiền nhập thêm món bán chạy. Lợi nhuận lớn trên giấy không giúp cửa hàng trả tiền nhà cung cấp đúng hạn.
Nguyên nhân thứ tư là không theo dõi bán hàng. Nhập xong không biết món nào bán nhanh món nào chậm, cứ nhập tiếp theo thói quen. Không có dữ liệu thì không biết điều chỉnh. Sau một thời gian vốn bị dàn ra khắp nơi và không món nào đủ số lượng. Cách nhập hàng mới đúng bước đã nói trong bài nhập hàng mới đừng quên bước này.
Hiểu bốn nguyên nhân này để bạn biết vốn ít phải chọn khéo hơn là nhập nhiều.
Tiêu chí chọn món khi vốn ít
Tiêu chí thứ nhất là nhu cầu cao. Món khách mua thường xuyên và hỏi nhiều là ưu tiên đầu tiên. Nhu cầu cao giúp tiền quay nhanh. Món nhu cầu thấp dù lợi nhuận cao cũng nên để sau khi vốn đã dư dả hơn. Quan sát những gì khách hỏi mà cửa hàng chưa có là cách tìm nhu cầu tốt nhất.
Tiêu chí thứ hai là vòng quay nhanh. Món bán được trong vài ngày là lý tưởng. Vòng quay nhanh giúp tiền về két để nhập thêm. Món vòng quay chậm dù lợi nhuận cao thì vốn bị đọng và cửa hàng khát tiền. Tính vòng quay bằng số ngày từ lúc nhập đến lúc bán hết.
Tiêu chí thứ ba là lợi nhuận trên đơn vị. Món lời cao trên từng sản phẩm giúp cửa hàng kiếm tiền dù bán ít. Nhưng lợi nhuận cao không nên đánh đổi bằng vòng quay chậm. Cân bằng giữa hai tiêu chí: lợi nhuận vừa phải và bán nhanh là lý tưởng cho vốn ít.
Tiêu chí thứ tư là dễ bảo quản. Món không hỏng, không hết hạn, không lỗi thời là ưu tiên. Món dễ hỏng làm rủi ro cao khi vốn ít, bán không hết thì mất trắng. Món saison hoặc xu hướng thì bán nhanh nhưng cũng phải bán hết trong mùa. Cách tính giá vốn thật cho từng món đã nói trong bài tính giá vốn thật cho món hàng đừng để lời ảo.
Cách chọn ba đến năm món chủ lực
Bước đầu tiên là liệt kê món khách hỏi nhiều nhất. Ghi lại trong một tuần những gì khách hỏi mà cửa hàng chưa có hoặc hết hàng. Danh sách này là dữ liệu nhu cầu thật, không phải đoán mò. Món nào được hỏi nhiều nhất là ứng viên đầu tiên.
Bước thứ hai là kiểm tra vòng quay của từng món. Hỏi nhà phân phối hoặc quan sát cửa hàng khác: món này thường bán trong bao nhiêu ngày. Nếu chưa biết thì nhập số lượng nhỏ để thử. Dữ liệu thực tế sau hai tuần sẽ cho bạn biết món nào bán nhanh.
Bước thứ ba là chọn ba đến năm món chủ lực. Không nên chọn quá nhiều vì vốn bị dàn mỏng. Ba đến năm món đủ để thử và đủ để kiểm soát. Món nào bán chạy thì nhập thêm, món nào chậm thì dừng và thay bằng món khác.
Bước thứ tư là đặt số lượng ban đầu nhỏ. Nhập ít để thử nhu cầu thật, không nhập nhiều vì sợ hết hàng. Bán hết nhanh thì nhập thêm, bán chậm thì không nhập nữa. Số lượng nhỏ giúp giảm rủi ro khi chọn sai món.
Phân bổ vốn hợp lý
Cách thứ nhất là dành phần lớn vốn cho món bán đều. Món bán quanh năm nên chiếm sáu mươi đến bảy mươi phần trăm vốn. Đây là nền tảng doanh thu và tiền quay đều. Không nên để vốn bị lệch sang món thời vụ hoặc món mới.
Cách thứ hai là dành một phần nhỏ cho món thời vụ. Món thời vụ lợi nhuận cao nhưng chỉ bán trong thời điểm nhất định. Dành hai mươi đến ba mươi phần trăm vốn cho thời vụ là đủ. Nếu bán hết thì thêm vào mùa sau, nếu không hết thì giảm số lượng mùa sau.
Cách thứ ba là giữ một phần tiền mặt dự phòng. Không nên dùng hết vốn để nhập hàng. Giữ lại mười đến hai mươi phần trăm tiền mặt để xử lý khi cần nhập thêm món bán chạy hoặc phát sinh chi phí. Tiền mặt dự phòng giúp bạn linh hoạt.
Cách thứ tư là theo dõi và điều chỉnh mỗi tuần. Cuối tuần cộng số tiền đã về từ từng món, so với vốn đã bỏ ra. Món nào tiền về nhanh thì tăng số lượng, món nào chậm thì giảm. Điều chỉnh thường xuyên giúp vốn luôn quay đều. Cách phân loại khách để bán đúng món đã nói trong bài phân loại khách để bán đúng món.
Lỗi thường gặp khi vốn ít
Lỗi thứ nhất là nhập món mình thích thay vì món khách cần. Chủ cửa hàng thường nhập món mà bản thân thấy hay và muốn bán. Nhưng khách không mua theo ý chủ cửa hàng. Nhập theo nhu cầu khách là nguyên tắc đầu tiên.
Lỗi thứ hai là nhập quá nhiều món cùng lúc. Vốn bị dàn mỏng, không món nào đủ số lượng để bán liên tục. Khách đến mua món A mà hết thì họ đi chỗ khác. Tập trung vào ít món với số lượng đủ là đúng hơn.
Lỗi thứ ba là không kiểm tra vòng quay. Nhập món rồi không biết bán trong bao nhiêu ngày. Không biết vòng quay thì không biết món nào nên tăng giảm. Theo dõi vòng quay là việc phải làm mỗi tuần.
Lỗi thứ tư là chạy theo nhà phân phối. Nhà phân phối gợi ý nhập món họ muốn bán và cho ưu đãi. Nếu tin theo mà không kiểm tra nhu cầu thật thì vốn bị đọng. Nhà phân phối lo bán hàng của họ, bạn lo bán hàng của mình.
Lỗi thứ năm là không dừng món chậm. Món nhập về không bán được nhưng vẫn nhập thêm vì ngại bỏ. Mỗi lần nhập thêm món chậm là tiền bị đọng thêm. Dừng món chậm sớm để chuyển vốn sang món bán chạy.
Bảng so sánh nhanh
| Việc cần làm | Làm đúng | Làm sai |
|---|---|---|
| Chọn món | Theo nhu cầu khách và vòng quay nhanh | Theo sở thích cá nhân |
| Số lượng món | Ba đến năm món chủ lực | Nhập quá nhiều món |
| Số lượng ban đầu | Nhập ít để thử | Nhập nhiều vì sợ hết |
| Phân bổ vốn | Sáu mươi phần trăm món bán đều | Dàn đều mọi món |
| Tiền mặt | Giữ mười đến hai mươi phần trăm dự phòng | Dùng hết vốn để nhập |
| Điều chỉnh | Mỗi tuần theo dữ liệu bán | Nhập theo thói quen |
Ví dụ thực tế tại cửa hàng tạp hóa nhỏ
Chị Mai có hai mươi triệu vốn mở cửa hàng tạp hóa nhỏ. Ban đầu chị nhập hơn năm mươi món khác nhau vì thấy món nào cũng có lý do. Sau một tháng nhiều món nằm im, tiền bị đọng, chị không có tiền nhập thêm món bán chạy.
Chị liệt kê món khách hỏi nhiều nhất trong một tuần và kiểm tra vòng quay từng món. Chị chọn năm món chủ lực: gạo, dầu ăn, nước mắm, bột giặt và sữa. Chị nhập số lượng đủ bán trong một tuần và giữ ba triệu tiền mặt dự phòng.
Sau hai tuần chị theo dõi: gạo và dầu ăn bán nhanh, chị tăng số lượng. Nước mắm bán chậm hơn, chị giảm và thay bằng mì gói. Chị không nhập thêm món mới cho đến khi năm món chủ lực ổn định.
Sau ba tháng tiền quay đều, chị có đủ vốn để thêm năm món mới. Chị coi việc chọn món và điều chỉnh số lượng là việc thường xuyên, không phải làm một lần. Vốn ít nhưng quay nhanh thì cửa hàng vẫn lớn lên được.
Điều cần nhớ
Vốn ít không phải là yếu nếu biết chọn món và quản lý tốt. Ba việc cần làm: chọn ba đến năm món theo nhu cầu thật và vòng quay nhanh, phân bổ phần lớn vốn cho món bán đều và giữ tiền mặt dự phòng, và điều chỉnh mỗi tuần theo dữ liệu bán hàng. Nếu cửa hàng bạn đang nhập theo cảm tính và vốn bị đọng thì liệt kê món khách hỏi nhiều nhất ngay hôm nay. Mỗi món chọn đúng là một bước tiền quay nhanh hơn.
Cần tư vấn theo ngành, gọi hotline/Zalo 0907.943.968.