Bán hàng Facebook Marketplace cho cửa hàng nhỏ
Cửa hàng nhỏ ở Việt Nam hôm nay không còn chỉ bán cho người quen nữa. Một chiếc điện thoại, một tài khoản Facebook có sẵn, thế là bạn đưa được hàng lên Marketplace để người lạ tìm thấy và đặt mua. Không cần website riêng, không cần thuê người quảng cáo, cũng không tốn tiền quảng cáo nào.
Nhưng nhiều chủ cửa hàng đăng một tin rồi không có đơn nào, hoặc có đơn nhưng lỗi tới lui. Vấn đề thường nằm ở ba chỗ: đăng tin chưa đủ rõ, chốt deal trên tin nhắn lủng củng, và bán xong không ghi vào sổ.
Bài này nói theo kiểu người bán hàng hiểu được: Marketplace dùng cho món nào, đăng tin thế nào cho khách tìm thấy, chốt deal sao cho khỏi hỏi lặp, giao hàng thu tiền ra sao, và ghi đơn hàng vào sổ sách thế nào.
Nếu bạn đang phân vân giữa kênh này và kênh khác, bài bán hàng qua Zalo, Facebook hay có website riêng sẽ giúp bạn so sánh từng kênh một.
Marketplace khác chợ online ở chỗ nào
Marketplace là chợ trực tuyến của Facebook: người ta vào đó tìm đồ cũ, đồ giá rẻ, hoặc đồ bán sẵn ở gần nhà. Người bán đăng tin miễn phí, người mua nhắn tin hỏi, rồi hai bên tự thống nhất cách giao và cách trả.
Điểm khác biệt lớn nhất so với Shopee hay TikTok Shop là Marketplace không có bước thanh toán trung gian. Không có đơn hàng trên sàn, không có tiền nằm chờ bạn xác nhận, không có phí sàn. Tiền đi thẳng từ khách về bạn.
Đổi lại, mọi thứ bạn bán đều phải tự lo: tự chụp ảnh, tự trả lời tin nhắn, tự thu tiền, tự giao hàng. Không có hệ thống đánh giá sao, không có chương trình giảm giá tự động, không có đơn vị vận chuyển lo. Cửa hàng nào chấp nhận được điều đó thì làm được.
Đây là lý do Marketplace hợp với cửa hàng nhỏ bán món đồ dùng, món dễ giao, giá trị vừa phải: đồ gia dụng, quần áo, phụ kiện, món dùng ngay. Không hợp với việc bán hàng số lượng lớn cần hóa đơn, cần công nợ, cần giao theo hệ thống.
Chuẩn bị trước khi đăng tin
Đăng tin nhiều mà ảnh tệ thì không có khách. Ảnh quan trọng hơn mô tả.
Chụp ngoài trời nhiều hơn chụp trong nhà, vì Marketplace là chợ ngoài trời. Ánh sáng tự nhiên giúp món đồ thật hơn. Chụp cả món đồ nằm trên bàn, không cắt mất phần quan trọng, và chụp thêm một tấm cận cảnh để khách thấy chất liệu.
Một tin nên có ba tấm: một tấm toàn cảnh, một tấm cận cảnh chi tiết, và một tấm có người cầm lên để biết kích thước thật. Món nào có nhiều màu thì chụp đủ các màu, khách hỏi màu nào còn thì bạn trả lời ngay thay vì phải đi chụp thêm.
Giá thì nên ghi rõ. Nếu khách phải hỏi giá trước khi bắt đầu quan tâm thì đa số sẽ lướt. Nhưng cũng đừng để giá thấp hơn mặt bằng rồi tính tiền giao hàng sau, vì đó là cách nhiều người bán trên mạng mất khách nhất.
Đăng tin sao cho khách tìm thấy
Tiêu đề tin là phần quan trọng nhất, vì người mua gõ từ khóa vào ô tìm kiếm. Viết tiêu đề theo thứ khách sẽ gõ: loại đồ trước, tên đồ sau, rồi thêm chi tiết phân biệt.
Ví dụ thay vì "Bán đồ", hãy viết "Bàn học gỗ xinh xa đồ cũ Hồ Chí Minh". Người mua không gõ "đồ cũ Hồ Chí Minh" khi tìm bàn học, nhưng họ gõ "bàn học" và họ không biết tới cái tên "bàn học xinh xa". Câu mô tả thì ngược lại, viết dài hơn một chút, đầy đủ tình trạng, kích thước, lý do bán, và cách giao.
Chọn đúng danh mục cũng ảnh hưởng. Món đồ đăng nhầm chuyên mục sẽ bị chìm hoặc bị gỡ. Nếu bán nhiều món khác nhau thì tách thành nhiều tin, đừng gộp tất cả vào một tin chung chung.
Cuối tin, ghi rõ khu vực giao hàng và tình trạng món đồ. "Đã sử dụng, còn khoảng 8/10" thì hữu ích hơn "hàng đẹp". Người mua chấp nhận đồ cũ, nhưng họ không chấp nhận bị lừa.
Chốt deal trên tin nhắn mà không hỏi lặp
Phần lớn thời gian bán hàng trên Marketplace nằm ở đoạn nhắn tin. Một người hỏi năm câu, mỗi câu bạn phải gõ lại một lần, thì bạn sẽ mệt và trả lời cộc lốc.
Cách nhanh nhất là soạn sẵn một mẫu tin nhắn ngắn, thay chỗ cần điền: tên món, tình trạng, giá, phí giao và khu vực giao. Khách hỏi gì cũng dán được, rồi thêm câu hỏi riêng. Trả lời nhanh, đúng giờ, người ta coi đó là cửa hàng thật, còn chậm một tiếng thì nhiều khi tin đã bị người khác hỏi trước.
Chốt deal càng sớm càng tốt. Nói rõ tổng tiền khách phải trả, gồm cả phí giao, để khách không phải tính lại. Nếu khách hỏi "giao được không", trả lời theo khu vực thật, đừng nói chung chung rồi lúc giao mới thông báo không giao được.
Nói thẳng cũng là một kỹ năng. Món đồ có vết xước thì nói ra trước. Khách mua đồ cũ trên mạng chấp nhận món có vết, chứ không chấp nhận bị giấu. Một tin trung thực vẫn chốt được đơn, còn tin giấu thì rủi ro đánh giá xấu và mất khách lâu dài.
Giao hàng và thu tiền thế nào
Có ba cách phổ biến: khách tự đến lấy, khách trả tiền trước rồi giao, hoặc giao thu hộ.
Nếu bán món giá trị nhỏ như dụng cụ, phụ kiện, quần áo cũ, giao thu hộ là hợp lý vì rủi ro thấp. Nhưng với món đắt tiền, bán trước và giao sau là cách an toàn hơn, và bạn có cơ sở để đòi tiền đúng hạn.
Chọn đơn vị giao mà khách kiểm tra được: họ có mã đơn, họ tra được tình trạng. Nhắn mã đơn cho khách ngay khi gửi hàng đi, đừng đợi đến lúc khách hỏi mới nhắn.
Phí giao nên thu người mua, và nên ghi rõ trong tin đăng. Nhiều người chủ quan gánh phí giao luôn, rồi bán một món giá 100 nghìn mà phí giao mất 30 nghìn, công sức một buổi chiếm hết.
Nếu bạn bán nhiều trên kênh này, đừng giao bằng tay một món một món. Gom nhiều đơn cùng khu vực rồi giao một lượt, hoặc dùng dịch vụ giao hàng giờ. Cách này giữ được biên lợi nhuận, và cũng giải quyết việc phải có mặt ở quầy.
Ghi đơn hàng vào sổ sách
Đây là bước nhiều người bỏ, rồi vài tuần sau không biết mình lãi bao nhiêu. Bán trên Marketplace cũng là bán hàng, nên cũng phải ghi.
Mỗi đơn ghi vào sổ: tên món, số lượng, giá bán, phí giao, hình thức thanh toán, và trạng thái. Nếu chuyển khoản thì ghi số tiền, nếu chuyển khoản chưa vào tài khoản thì đánh dấu đang chờ.
Có phần mềm thì việc này nhanh hơn nhiều so với ghi tay, và quan trọng hơn là bạn có số liệu để biết món nào bán chạy, món nào đăng nhiều tin mà không ai mua. Cách dùng phần mềm quản lý bán hàng trong ghi chép hằng ngày mô tả cách bắt đầu từ việc ghi tay rồi chuyển dần.
Nhớ tách tiền của kênh này với tiền bán tại quầy. Tách tiền nhà và tiền của cửa hàng làm rõ vì sao cần có hai ô riêng khi thu.
Cuối tuần, cộng lại xem bán được bao nhiêu đơn, món nào lời nhất, và có món nào đăng tin nhiều lần mà không bán được không. Món đó thường là món ảnh chụp chưa đẹp hoặc giá chưa hợp, chứ không phải món khách không thích.
Đừng bán những thứ này trên Marketplace
Có vài nhóm hàng nên tránh hoặc bán với điều kiện riêng.
Hàng giả, hàng nhập lậu, hàng không có giấy tờ: bán trên Marketplace là bán công khai, ai cũng thấy, và khiếu nại thì đến rất nhanh. Cửa hàng nhỏ không đủ sức để xử lý một lần khiếu nại như vậy.
Hàng hoàn trả, hàng còn thời hạn bảo hành: nói rõ tình trạng ngay trong tin, và nói cả trong lúc chat. Nếu khách không đồng ý với điều kiện thì thôi, chứ đừng nhận tiền rồi mới nói.
Hàng nặng, hàng cồng kềnh, món lắp đặt: phí giao và thời gian vận chuyển ăn hết lời, mà rủi ro hỏng hóc thì người giao hoàn tiền cho bạn. Nếu buộc phải bán thì báo rõ phí giao và điều kiện giao.
Sản phẩm có thuốc, có mùi, có pin, hoặc thực phẩm: nhiều nền tảng hạn chế, và giao hàng dễ gặp rắc rối. Nếu bán thì phải đúng quy định về bao bì và nhãn.
Khi nào nên mở gian hàng trên Marketplace
Nếu bạn bán món đồ dùng, món dễ giao và khách lẻ gần khu vực thì Marketplace là kênh đáng mở ngay, gần như không tốn tiền.
Nếu bạn bán món giá trị cao, cần bảo hành, cần hướng dẫn dùng, thì Marketplace chỉ nên là kênh dẫn khách về chỗ khác: thu được số điện thoại, hoặc khách tự đến cửa hàng. Kênh dẫn khách vẫn có giá trị.
Nếu bạn bán số lượng lớn theo đơn, cần hóa đơn và công nợ thì Marketplace không phải chỗ. Những việc đó cần kênh riêng, có hệ thống hóa đơn và công nợ.
Còn nếu bạn đang bán một món rất đặc thù, khách tìm bằng tên riêng, thì Marketplace chỉ giúp bạn có thêm một chỗ hiện diện chứ không kéo nhiều khách. Mở gian hàng Shopee cho cửa hàng nhỏ là cách mở rộng cùng kiểu với sàn lớn hơn, và nhiều khi hiệu quả hơn.
Một danh sách kiểm tra hằng tuần
Mỗi tuần làm bốn việc là đủ.
Một là xem tin nào có người hỏi mà mình trả lời chậm, rồi sửa tốc độ phản hồi. Người bán nhanh thắng người bán giá rẻ hơn một chút.
Hai là gỡ tin đã bán xong, và đăng lại tin mới cho món đó. Tin cũ đã bán nằng lại làm khách mới nghi ngờ món đó còn hay không.
Ba là đối chiếu đơn trên Marketplace với sổ sách, đối chiếu tiền chuyển khoản với tiền mặt trong két. Lệch là lúc dễ sửa nhất.
Bốn là xem món nào bán chạy nhất, rồi chuẩn bị thêm hàng món đó. Kênh bán online hay có xu hướng, và cửa hàng nào nhìn thấy xu hướng sớm thì hết hàng ít hơn.
Cần tư vấn theo món hàng, gọi hotline/Zalo 0907.943.968.
Bài viết này mang tính tham khảo chung. Cách hiển thị của Facebook Marketplace thay đổi theo thời gian và theo tài khoản, nên bạn nên làm theo đúng những gì bạn nhìn thấy trên màn hình của mình.
Nếu bạn đang chuẩn bị mở cửa hàng mới, hãy xem thêm mục các bài về kinh doanh và bền vững để nắm những việc phải xử lý cùng lúc, từ vốn cho tới kênh bán hàng này.